Beyaz Cücelerin Sanılandan Farklı Renklere Sahip Olabileceği Belirlendi
Neden Önemli?
Gökbilimciler, beyaz cücelerin yalnızca mavi veya beyaz değil; yoğun atmosferik kimyaları ve gezegen kalıntılarını yutmaları nedeniyle yeşil, pembe ve mor gibi beklenmedik renklerde parıldayabileceğini hesapladı.
Warwick Üniversitesi öncülüğündeki araştırma, beyaz cücelerin atmosfer özelliklerine bağlı olarak yeşil, sarı, pembe, mor veya camgöbeği tonlarında görünebileceğini ortaya koydu. RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlanan çalışma, yıldızların tayflarını insan gözünün renk algısı modeliyle eşleştirerek bu renkleri hesapladı.
Beyaz cüceler, yıldızların yaşamlarının son evresinde geriye kalan yoğun çekirdeklerdir. Atmosferleri bazı durumlarda santimetreküp başına yaklaşık 1 gram yoğunluğa ulaşabilir. Bu koşullarda karbon, kalsiyum ve sodyum gibi elementler ışığı geniş dalga boyu aralıklarında soğurarak yıldızın rengini sıcaklığının tek başına belirleyeceği görünümden uzaklaştırabilir.
Yeşil ve pembe beyaz cüceler
Araştırmada dikkat çeken örneklerden WD J1330+6435, gezegen sisteminden gelen kayalık maddeleri atmosferine katmış, yaklaşık 4.000 °C sıcaklığında bir beyaz cüce. Atmosferindeki sodyumun yoğun koşullarda turuncu ve kırmızı ışığı soğurması, modellemelerde yıldızın yeşile yakın görünmesine yol açıyor.
WD J0902+2010 ise farklı bir süreçle pembe görünüyor. Bu yıldızda iç katmanlardan yüzeye taşınan karbon, atmosferde iki atomlu karbon (C₂) moleküllerinin oluşmasına katkıda bulunuyor. Bu moleküller görünür ışığın çeşitli bölümlerini soğurarak yıldızın rengini değiştiriyor.
Beyaz cücelerin çoğu yine beyaz
Araştırmacılar, Güneş’in 20 parsek (yaklaşık 65 ışık yılı) çevresindeki beyaz cüceleri de inceledi. Örneklemdeki 151 yıldızdan beşinin renkleri alışılmış görünümden belirgin biçimde ayrılıyordu: ikisi sarı, üçü pembeydi. Örneklemin ortanca renk sıcaklığı yaklaşık 6.800 kelvin olarak hesaplandı; bu da beyaz algılanan bir renge karşılık geliyor.
Renkler doğrudan yakından gözlemle belirlenmedi; tayf verilerinden ve insan görüşünü modelleyen hesaplamalardan çıkarıldı. Bilinen beyaz cüceler, yıldız disklerinin rengini yakından görebileceğimiz kadar yakın olmadığından, yeşil veya pembe görünümler modellemelerin sonucudur.